صفحه اصلی > نقد فیلم : نقد فیلم ساراباند | آخرین شاهکار اینگمار برگمان
ads

نقد فیلم ساراباند | آخرین شاهکار اینگمار برگمان

فیلم ساراباند

عشق و انواع آن با نگاهی به ساراباند آخرین ساخته برگمان

فیلم ساراباند از هر نظر شاهکار است. سالن فیلم و تئاتر – یک فیلم روشنفکری اصیل – تحقیقی در مورد عشق، عاشقی و مرگ بین مردم. چهار نفر و یک قاب عکس و یک کارگردان نگران که فیلمی ساختند که از هر نظر بی نقص و هنرمندانه و شگفت انگیز بود. باورنکردنی به معنای کامل کلمه… مستقیماً مثل یک بچه بازی می کند، اما در عین حال با خرد و تجربه کار می کند. این یک پنجره است، باید نزدیکتر شوید تا اطراف را ببینید.

فیلم ساراباند با منظره عجیب «ماریا» آغاز می شود. او که عاشق شوهر سابقش “جوان” است، تصمیم می گیرد به دیدار او برود. در طول جلسات، جوان به خواب می رود و با بوسه ماریا از خواب بیدار می شود – گویی این عشق یک طرفه فقط از ماریا می آید. ماموریت ماریا وقتی به خانه جوان می رسد، به عنوان یک فیلمساز به دنبال عشق مشخص می شود که ماریا در نهایت با ملاقات با دختر بیمارش آن را پیدا می کند. ماریا نمادی از عشق خام است که باید تغییر کند و در نهایت تغییر کند.

اما مرد جوان دمدمی مزاج و پرمدعا است. او در دو ازدواج قبلی خود نه از روی عشق و احساسات، بلکه بر اساس هوی و هوس زندگی می کرد. او در عشق شکست خورده و منافق است، بنابراین عاشق همسر پسرخوانده اش «هنری» می شود. زنی به نام «آنا» که فقط یک عکس قاب گرفته از او می بینیم، عکسی که نقطه مشترک همه روابط این شخصیت هاست. در این فیلم ردپای «آنا» در همه جا دیده می شود و همه عاشق او بوده و هستند.

این عشق هر چه باشد، به همین دلیل است که هانری از او متنفر است. «جوان» دلیل تنفر پسرش را بهانه کودکانه مرتبط با نوجوانی هنریک می گوید. «آنا» را می توان در اتاقش دید، او یک بازنده کامل در زندگی است. اضطراب و استرس نهایی این شخصیت نتیجه یک زندگی بدون عشق است.

“کارین” دختر هنری؛ که پس از مرگ مادرش، «آنا» هم باید نقش همسری را برای پدرش بازی کند تا «هنریک» به پایانی که در پایان می بینیم دچار نشود. کارین نماد معصومیت عشق است، او پدرش را دوست دارد اما گاهی از او خسته می شود. کلید «هنریک» از «کارین» است، او قطعه ای از «باخ» به نام ساراباند را می نوازد. قطعه ای که به قول «برگمان» هر وقت می شنود او را به فکر مرگ می اندازد.

و در نهایت با نواختن این قطعه «هنریک» را مجبور به انجام کاری می کند که همیشه آرزویش را داشت. «کارین» گرفتار عشقی «اگزیستانسیالیستی» می شود و سرانجام تصمیم می گیرد از چنگ این عشق نابجا بگریزد. نمی توانی همزمان دختر و زن باشی، نمی توانی پدرت را دوست داشته باشی و او را دوست داشته باشی. عشق متفاوت و برتر از عشق است…

«هنریک» پس از مرگ همسرش «آنا» ضربه روحی و روانی شدیدی را متحمل شد، اما دخترش در کنارش بود، بنابراین ظاهرش این ضربه را آشکار نکرد. “کارین”. اینکه چرا هنری این سطح از بی مهری را تحمل می کند و معشوقه هایش را مجبور می کند با او باشند، مطمئناً می توان به دوران کودکی او پی برد.

سکانسی که در آن او با پدرش ملاقات می کند، نقش کلیدی در تعریف شخصیت هنریک دارد. او از کودکی از کمبود عشق رنج می برد و از نظر عاطفی سرخورده بود تا اینکه عاشق «آنا» شد. پس ماهیت اگزیستانسیالیستی او باورپذیر است و بسیار قابل درک است که چرا او می خواهد دخترش همسر قسم خورده اش شود.

«آنا» شخصیت اسرارآمیز و مهم این فیلم همیشه و همه جا ردپایی به چشم می خورد. خیلی وقت ها شاهد عکس های نزدیک از او هستیم. تصویری شبیه به مونالیزا، اثر معروف «لئوناردو داوینچی» که به «لبخند ژوکوند» نیز معروف است. آنا همیشه به خودش نگاه می کند و به خوبی می داند که پس از مرگش چه بر سر «هنریک»، «کارین» و «جوان» خواهد آمد.

در نامه ای که به هنری نوشت، او همچنین به او هشدار داد که این عشق بیمار را رها کند و اجازه دهد کارین زندگی عادی خود را دنبال کند. این نامه یادآوری می کند که حتی «آنا» نیز «هنریک» را تنها به خاطر عشق افراطی و بیمارگونه اش ترک نکرد. آنا دلیل اصلی استفاده از احساسات مادر و درک عشق به “ماریا” و میل مقدس به “جوان” و انگیزه زوال ناپذیر برای “کارین” است…

«باخ» نوازنده ای است که در این فیلم نقش مهمی ایفا می کند. ماهیت فیلم ساراباند و تاثیری که موسیقی این هنرمند روی شخصیت ها می گذارد مشخص است. داستان ها بر اساس موسیقی باخ ساخته شده اند. ده اجرای دوتایی که ظاهراً از ده قطعه باخ الهام گرفته شده است.

فیلم ساراباند

فیلم ساراباند به دلیل کلوزآپ بی نظیر اینگمار برگمان است. فیلم عمدتاً از طریق کلوزآپ اسرار نهفته در شخصیت‌ها را که برگمان به هر دلیلی نمی‌تواند یا نمی‌خواهد توضیح دهد، منتقل می‌کند. بسیاری از ناگفته ها در نمای نزدیک نمایش داده می شوند.

در زیر به بررسی 5 فصلی می پردازیم که این دو شخصیت در مقابل هم قرار می گیرند.

اولین اقدام: برخورد دو عاشق قدیمی که نوید ازدواجی جدید در شناخت بازیگران، قاب های طبیعی و طراحی را می دهد. خدا و دین در چند کلمه مطرح می شود و اینکه این جوان اصلاً از دو فرزندی که با ماریا دارد خبر ندارد.

نقد انیمیشن TMNT: Mutant Mayhem | دوباره سازی عالی
بیشتر بخوانید

پرده دوم: رویارویی ماریا با کارین. در این جلسه، اولین نمای نزدیک جدی برگمان را در عکس شماره 1 می بینیم. قبل از فلاش بک مبارزه کارین و هنریک، این کلوزآپ به ما تعلیق و عمقی به داستان می دهد. در واقع کلوزآپ های این فیلم عمیق و اساسی هستند. این کلوزآپ خلوص عشق را با پیام یک طرفدار و حالات چهره یک بازیگر افسرده به تصویر می کشد.

فصل اول : ماریان نقشه‌اش را عملی می‌کند.

 

پس از بسته شدن عنوان فصل، تصویر سیاه و سفیدی از خانه روستایی یوهان که قبلاً در دست ماریا دیده بودیم ظاهر می شود. دوربین به آرامی بر روی خانه مورد نظر زوم می کند و به داخل خانه و پنجره می زند که ناگهان ماریجا پشت شیشه مات ظاهر می شود و وارد خانه می شود. متوجه می شویم که این همان خانه در تصویر است و حالا مریجان تصمیم گرفته به دیدن یوهان بیاید. نکته بسیار مهم و رسمی از این چند عکس زوم دوربین و تمرکز بر روی توضیحات خانه که منجر به کات بسیار عجیبی می شود; برشی که انجماد زمانی تصویر خانه را می شکند و به تصویر جان می بخشد.

اتفاقی بسیار سخت و فوق العاده رویایی. در واقع برگمان با واقعیت و زمان بازی می کند. به این ترتیب با بزرگنمایی و برش ملایم (از تصویر سیاه و سفید به تصویر رنگی) زمان ثابت تصویر را جابجا می کند و گذشته را با حال پیوسته پیوند می دهد. ما باید این لحظه را بارها و بارها در طول فیلم تماشا کنیم تا بفهمیم برگمان چگونه عجیب ترین کارها را همزمان انجام می دهد. علاوه بر اثر ذکر شده، برش مذکور بار دیگری را به همراه دارد.

این برش فاصله بین تصمیم ماریا (بر اساس ملاقات یوهان) و اجرای آن تصمیم را پر می کند. انگار معجزه ای ماریا را پشت میز پشت پنجره شیشه ای مات خانه یوهان می اندازد (که فانتزی لحظه را تقویت می کند) و این همان بازی با واقعیت و زمان است. نتیجه این بازی این است که فیلم از واقع گرایی صرف فاصله می گیرد و فضا را برای رویاها و تخیل باز می کند.

شاید با دیدن فیلم احساس کنیم همه چیز در رویا اتفاق افتاده و این سفر عجیب مری فراتر از یک سفر معمولی و «واقعی» است. این احساس اصلاً بیهوده و از دست رفته نیست، زیرا واقعاً از نظر آنچه برگمن توصیف می کند، سفر مانند یک رویا یا خیال یا رویا است.

اما قدرت سینماتوگرافی این است که می تواند مخاطب را به فانتزی باور کند و همین اتفاق می افتد. وقتی ماریان برای چند ثانیه از خانه خالی یوهان (که واقعاً مرموز و ترسناک به تصویر کشیده شده است، با آن سکوت وحشتناکی که گاهی تنها با کفش های ماریان قطع می شود و البته نیروهای عجیب و غریبی که در خانه را می بندند) قدم می زند. که بینهایت هستند)، از نزدیک با خانه آشنا می شویم و در نهایت ماریان مشتاق دیدار با یوهان هستیم. انتظاری که نشان از شور و اشتیاق ماریا به این دیدار و این سفر دارد.

درخواستی که از ابتدا تا انتها تا حدودی مبهم به نظر می رسد و حتی خود ماریجا نیز انگیزه این تصمیم و سفر را نمی داند. انگار نیرویی (اعم از درونی یا بیرونی) او را مجبور به این سفر می کند، اما آن نیرو چیست و از کجا می آید و او را به این فضای خیالی می اندازد، حرف برای گفتن زیاد است و فکر می کنم این یکی است. نکات اصلی فیلم مورد بحث قرار خواهد گرفت.

پس از ملاقات یوهان و ماریان پس از سی سال، سرعت هر دو شخصیت و رابطه بین آنها با دقت تمام می شود. شگفت انگیز است که در این چند دقیقه با یوهان و ماریا آنقدر از نزدیک آشنا می شویم که پیچیدگی درونی آنها ما را شگفت زده می کند. بعد از شیرینی اولیه، آغوشی داریم که به نظرم بی نظیر است و اوج عشق و نیاز را ایجاد می کند و البته آه های ماریان در برابر استواری یوهان دقیقا و به شدت موجز شخصیت پردازی است. در دیالوگ هایی که در این فصل رد و بدل می شود، موارد بسیار مهمی نهفته است.

یوهان می گوید که برای آمدن ماریان هیجان زده نبود، اما ماریان به او توجهی نکرد و آمد. تا اینجای کار می توان حرف های یوهان و البته بی میلی او به ماریا را باور کرد. سپس ماریان می گوید: “حالا که تو را دیدم، بوسیدم و با تو صحبت کردم، می توانم بروم.” اما یوهان پاسخ می دهد: “اما این کافی نیست” و وقتی متوجه می شود که غرورش می تواند با ابراز نیاز درونی اش به ماریان از بین برود، با شام خدمتکار و البته وقتی متوجه حساسیت ماریان به زندگی عاطفی اش می شود.

حسادت زنانه و با حالتی کودکانه می گوید: «از آن پیرزن (خدمت) می ترسم. فکر می کنم او می خواهد با من ازدواج کند، پس برای شام بمان. در همین حال، ماریان با لبخندی گرم و مادرانه (البته آگاهانه) لبخند می زند. بعد، یوهان با در آغوش گرفتن و گرفتن دستانش، گرما و عشق درونی خود را بیشتر ثابت می کند. به این ترتیب کارگردان در عرض چند ثانیه با دقت این دو شخصیت را برای ما خلق می‌کند و پیچیدگی خواسته‌ها و تفاوت‌هایشان و ایجاد رابطه‌شان را توضیح می‌دهد.

در گفتگوی اوایل فصل، ما ترجیح می دهیم نماهای باز و دو شات را ببینیم که سبکی فضا و رفاقت، حساسیت و نیاز هر دو را منتقل می کند. در واقع در بسیاری از فصل‌ها شاهد نماهای باز در ابتدا هستیم و به تدریج با پیش‌روی وقایع فصل، پلان‌ها بسته‌تر می‌شوند و فضا سنگین‌تر می‌شود و البته فضای درونی شخصیت‌ها بیشتر به چشم می‌خورد.

نقد فیلم حفره‌ای در حصار | The Hole in the Fence 2022
بیشتر بخوانید

نقد فیلم ساراباندفیلم ساراباند

این دوستی این دو را در رنگ لباس هم می توان دید. هر دو یک لباس قرمز به تن دارند با این تفاوت که لباس ماریان کاملاً آشکار و بدون حجاب است (که دقیقاً مطابق با روحیه گرم و عشق آشکار او است) در حالی که یوهان چادر تیره تری دارد که نشان از سردی دارد. غرور و عظمت.

و از بیرون استحکام دارد اما در باطن نیز از نوع ماریوس و با رنگ آن است. در این مرحله ما یک شات خارق العاده داریم: یک شات بلند از یوهان و ماریان در کنار یکدیگر، که توسط کادری از برگ های زرد پاییزی احاطه شده اند. صحنه ای بسیار زیبا که سن شخصیت ها را نشان می دهد و این یکی از مضامین اصلی فیلم است: پیری و نزدیک شدن به مرگ و اینکه مردم چگونه آن را می بینند و تحمل می کنند.

بعدها که می نشینند و شروع می کنند به صحبت درباره زندگی شان، این افکار بیشتر به مردم نزدیک می شود. در خلال این گفتگوها با پسر یوهان هنریک، دخترش کارین و همسر فقیدش آنا آشنا می شویم و حتی در اثر عالی ارلند جوزفسون کمی از روابط پر فراز و نشیب یوهان و هنریک مطلع می شویم. اما مهمترین نکته در صحبت های یوهان که در ادامه فیلم بسیار مهم است، نوعی یأس و ناامیدی از کل زندگی است که به مرگ نزدیک است.

او تمام زندگی خود را احمقانه و بی معنی می خواند. به نظر می رسد قبل از آمدن ماریان، جوهان نه از نظر درونی (ناامیدی) و نه از نظر بیرونی (رابطه با هنریک) حال خوبی نداشت. شاید بتوان این وضعیت منفی را به عنوان نمونه ای از وضعیت ماریان که در ابتدا مطرح شد در نظر گرفت. هر دوی آنها از زندگی راضی نیستند و در این سال ها چیزی را از دست می دهند. شاید این موضوع ربطی به این پیشنهاد مبهم نداشته باشد!

فصل دوم : نزدیک به یک هفته گذشت

همانطور که قبلا گفته شد، ساختار فیلم از فصل هایی با دو شخصیت تشکیل شده است و در طول مدت فیلم شاهد یک طبقه بندی دوگانه هستیم. دوئت‌ها، که فیلم عمیقاً بر روی هر یک از آنها تمرکز کرد، توانست ما را با جنبه‌های خاصی از شخصیت و داستان آشنا کند.

در فصل اول شاهد دو نفره ماریان و یوهان و نوعی رابطه پیچیده بین آنها بودیم که بسیار ظریف است و حالا در فصل دوم ماریان را در صحنه آغازین بدون مقدمه و در صحنه بعدی می بینیم. او کارین را دید که به خانه می رود. کارین در ابتدا سرد رفتار کرد و حتی پیراهن خود را در آورد که به نوعی نشان داد که او ماریان را نمی شناسد. اما بعد از چند ثانیه سوتینش را درآورد و شروع به صحبت در مورد پدرش هنریک کرد.

او نگران به نظر می رسید و ناگهان به تنهایی شروع به گریه کرد. برگمن به سرعت بحران روابط کارین و هنریک را فاش می کند و آنها را به یکدیگر معرفی می کند. در این لحظه کارین از جایش بلند شد و با عصبانیت ماجرای درگیری خود با پدرش را تعریف کرد. در این لحظه بیایید به رفتار دوربین توجه کنیم: دوربین تمام حرکات رو به جلو و عقب او را با یک تابه کوچک بدون برش برای چند ثانیه ثبت می کند و در نتیجه ما را کاملاً با او همدردی می کند و در عین حال یک موضوع مهم را ایجاد می کند.

تفاوت در ویژگی ها؛ در طول فیلم ساراباند ، ما به ندرت شاهد این نوع رفتار شدید دوربین هستیم، به این معنی که دوربین اغلب استراحت می کند و در نهایت سعی می کند با زوم یا حرکات ظریف دیگر ما را به بحران برساند. اما رفتار دوربین در طول چند ثانیه کاملاً با بقیه لحظات متفاوت است و این تفاوت مهمی در نوع نگاه دوربین به شخصیت است.

کارین زنی جوان، پرشور و مطمئناً حساس است که قطعاً از نظر سن و پختگی با سه شخصیت دیگر متفاوت است و این دوربین به خوبی ما را با اولین ملاقات ما (و ماریان) با کارین آشنا می کند. فلاش بک لحظه درگیری بسیار غافلگیرکننده است: پس زمینه قرمزی که هنریک در جلوی ما قرار دارد و سر و گردنش توسط کارین پوشانده شده است. گویی شخصیت کارین در سایه خودکامگی پدرش کاملا محو شده است و درگیری شدید این دو و در نهایت در شات (که پیروزی نهایی را نشان می دهد) دریچه ای برای ظهور کامل کارین است.

در ابتدا با دیدن این پس زمینه قرمز به دلیل انتخاب زاویه خاص دوربین و فاصله کم از آن چیزی در ذهن ما شکل نمی گیرد که صحنه را کمی سورئالتر می کند. مانند یک رویا و کابوس مداوم است که هنریک و کارین با هم دعوا می کنند، اما بعداً شاهد نوعی بحران داخلی بین آن دو هستیم. به نظر من رنگ قرمز بیشتر نوع شهوت را در ناخودآگاه هنریک نشان می دهد و نحوه نگاه هنریک به کارین را توضیح می دهد.

در واقع وقتی مادر کارین (آنا) درگذشت، این کارین بود که نقش مادر را بر عهده گرفت و برای هنریک همه چیز شد. این تغییر احتمالاً دغدغه اصلی کارین است و او باید تصمیم بگیرد که خودش باشد یا مادر. این یک بحران برای شخصیت کارین است که در فریادهای او پس از فرار و سرازیر شدن در حوض آب می بینیم. بحث در مورد نوع رابطه کارین و هنریک به اینجا ختم نمی شود و به آن بازمی گردیم.

نقد فیلم وقتی شیطان در کمین است
بیشتر بخوانید

وقتی کارین از عشقش به مادرش آنا صحبت می کند، مایه شرمساری است که دوربین روی صورت ماریان زوم می کند. صدای کارین شنیده می شود: “چرا نمی توانم مثل مامان عشق را احساس کنم؟” در تصویر، هر بار که ماریان چشم اندازی عظیم می بیند که صورتش را بزرگ می کند، تأثیر این جمله را می بیند. یک فیلمبردار می داند که چه زمانی باید یک شات را ببندد یا روی یک شخصیت بزرگنمایی کند.

در حقیقت، به نظر من او هر ضربه ای را زد. هر شات نزدیک. هر بزرگنمایی و هر حرکت دوربین دیگر دارای توانایی رسمی منحصر به فرد برای حفظ تناسبات و تعادل متناسب با سبک کار است. مثلا، در این زمان، دوربین نگرش ماریان به عشق آنا و ناامید شدن او از این عشق را با این امتداد بی صدا نشان می دهد و به نظر می رسد بخشی گمشده از زندگی او باشد.

برای اینکه این فصل طولانی نشود، ماریان همان طور که خودش می گوید پاسخ سوال کارین است (آیا او یوهان را دوست دارد یا او را دوست دارد؟). او بسیار خام و بی تجربه بود و این عشق سبز به خصوص در مورد یوهان تا به امروز باقی مانده است.

نقد فیلم ساراباند

فیلم ساراباند

فصل سوم : درباره ی آنا

به نظر من فصل سوم یکی از روشنگرترین فصل های فیلم ساراباند است، از نظر کارگردانی بسیار خواندنی است. در این زمان ابتدا شخصیت ضعیف و ضعیف هنریک به ما نشان داده می شود. کارین وارد خانه شد و روبروی پدرش ایستاد. وقتی هنریک از جایش بلند می شود، در حالی که ایستاده و بدنش را تکان می دهد، دوباره ضعف او را می بینیم. ضعفی که به دلیل اتکای شدید او به آنا و جانشین فعلی او، کارین است.

کسی که خیلی به کسی یا چیزی متکی است، به خصوص اگر آن شخص تمام زندگی و معنای او باشد، همیشه در آستانه شکست است، یعنی ضعیف و ضعیف است. ضعف هنریک در تضاد کامل با قدرت و غرور پدرش یوهان است که به ما احساس تفاوت بین این دو را می دهد. بریم کارین با قاطعیت گفت: این دیگه تکرار نمیشه هیچوقت و هنریک با صدایی کودکانه با پوزخندی از ضعف گفت: نه. او کارین را دوست دارد، پس ما او را دوست داریم.

صحنه تخت بسیار بحث برانگیز است. بین این سه علامت و ظاهر قاب عکس و جلو و پشت. جالب اینجاست که عنوان این فصل «درباره آنا» است و به نظر می رسد بعد از این دیالوگ دو نفره بین کارین و هاینریش باید در عرض چند لحظه به حضور و حضور عجیب و معنوی آنا برسیم.

یک جور حضوری که می توانی آن را باور کنی و احساس کنی، با وجود اینکه آنا را فقط در قاب عکس سیاه و سفید با لبخندی خاص می بینیم که به نظرم به شخصیت او هم می خورد، نشان از تمایل او به پنهان کردن دردش از او دارد. بستگان. او شخصیتی صبور و دوست داشتنی است که به گفته یوهان «برای انجام غیرممکن ها طراحی شده است». فلاش بک هاینریش به آنا و نماهای کلوزآپ از صورت او به خوبی نشان دهنده عشق عجیب هاینریش به او (حتی پس از مرگش) و دلیل آن است.

استفاده از یک حرکت کج بین پدر و دختر برای از بین بردن بریدگی ها در حالی که فضای لحظات سخت ادامه دارد. زوم اولیه به نمای نزدیک شدید از چشمان آنا در قاب عکس، تصویر را زنده می کند و حضور او را در لحظه تثبیت می کند. شاید بهترین لحظه فصل زمانی باشد که پدر چراغ‌ها را خاموش می‌کند و دوربین روی صورت کرین، بیدار و در حال فکر، در تاریکی زوم می‌کند.

برش دهید تا روی صورت آنا زوم کنید و در نهایت به چشمان او محو شوید. این شباهت و تداوم آنا در کارینا است. این دو زوم و برش‌های دوربین بین آن‌ها نشان می‌دهد که کارین جایگزین مادرش می‌شود، گویی چاره‌ای جز دفاع از پدرش در مقابل او ندارد.

فصل چهارم : یک هفته بعد، هنریک پدرش را ملاقات می‌کند

در فصل چهارم به نظر من یکی از دوئت های اصلی فیلم ساراباند را می بینیم: رابطه خاص یوهان و پسرش. یوهان در اتاقش درس می خواند، هنریک نزد پدرش می آید تا پول قرض کند. نوع نگاه ها و گفتگوها و نقشه های شگفت انگیز دقیق و مناسب است و شایسته بررسی دقیق است.

فصل با نماهای بلند شروع می شود که سعی در معرفی صحنه دارد. هنریک مقابل یوهان ایستاده است و دوربین را از دو طرف در نماهای تک و بالای شانه می بینیم. ما تفاوت بین این دو شخصیت و رابطه آنها را احساس می کنیم که عموماً بر اساس نفرت است (البته بیشتر از طرف پدر). بازی عالی هر دو بازیگر در این فصل شگفت انگیز است.

ماهیت محیط فیزیکی در ماهیت بازی ها و زاویه دوربین مشهود است. هنریک پول می‌خواهد و یوهان از آن متنفر است و در نتیجه آن را تحقیر می‌کند، بنابراین یوهان در موقعیت مسلط و هنریک در موقعیت ضعیفی قرار دارد. لبخند و چشمان گرد هنریک در کنار صورت شکسته و نشانه های ضعف، بی ثباتی و کنترل او را در لحظه به خوبی شکل می دهد و از طرفی اقتدار خاص چشمان یوهان و بازی تاثیرگذار بازیگر و بازی او.

نقد فیلم کلمات بر روی دیوار دستشویی | Words on Bathroom Walls 2020
بیشتر بخوانید

استدلال های بسیار دقیق احساس شایستگی ایجاد کنید. زاویه دوربین روی شانه های بالایی نیز همین موقعیت را دارد. یوهان کمی بلندتر است و هنریک را با شیب ملایمی کنترل می کند. هنریک سعی می کند با گفتگوی دوستانه دل پدرش را به دست آورد تا از او پول بگیرد، اما یوهان نمی خواهد با او صحبت کند. کم کم با افزایش تورم صحنه ها بزرگتر می شوند و فضا را سخت می کنند و ما را به فاجعه این رابطه نزدیک می کنند.

وقتی آنوهان نام آنا را به زبان می آورد، هنریک واکنش نشان می دهد و احساسات خود را نسبت به همسر مرده اش نشان می دهد. بدرفتاری آنوها، هنری را چنان به ناامیدی می کشاند که به زودی دستش را با ناامیدی روی صورتش می گذارد، اما همچنان باید آزار پدرش را تحمل کند.

وقتی به ناامیدی می رسد حرفی می زند که می تواند دل بیننده را بسازد و سوال کند، بنابراین در این صحنه بیشتر با هنریک آشنا می شویم و رفتار آنوها را رد می کنیم. صورتش را با دو دست پوشاند و گفت: پدر این کینه و دشمنی از کجا می آید؟ برای چند ثانیه مرور کردن جذاب نیست.

یوهان با عصبانیت سرش را بالا می گیرد و داستانی از پنجاه سال پیش تعریف می کند. داستانی که به نظر می رسد توجیه کودکانه او برای تنفر بسیار از پسرش باشد. دوربین روی صورت هنریک زوم می کند و واکنش او را به حرف های پدرش نشان می دهد. پس از چند ثانیه مکث، دوربین روی هنریک با زوم بسیار آهسته روی چشمان او زوم می کند.

این نگاه و این حرکت دوربین ما را محکم در جایگاه هنریک قرار می دهد و در کنار او هستیم. هنریک با چشمانی متعجب و شاید منزجر (متعجب از صداقت و عصبانیت بسیار کودکانه پدرش که طبیعتاً با وجود این توهین‌ها منجر به نفرت متقابل از پدرش می‌شود)، دهان باز، اشک در چشمانش حلقه زده و نمی‌تواند.

نقد فیلم ساراباند

فیلم ساراباند

با تعجب به پدرش نگاه می کند. در این مرحله این یک نوع نفرت و همچنین رابطه ما با شخصیت است. همه چیز ثابت است: طول مکث روی یوهان در حین روایت، بی حرکتی دوربین روی چهره هنریک و در نهایت زوم و سرعت او. اگر بخواهیم فرمی را تعریف کنیم که برای کسی هنر است، می توانیم آن را برای چند ثانیه به او نشان دهیم. بی شک چنین لحظاتی در فیلم ساراباند زیاد است که در مورد آنها بیشتر گفته خواهد شد. در پایان، لحظه عصبانیت هنریک و پرتاب چراغ مطالعه روی زمین، تعصب و عشق او به آنا را بیشتر نمایان می کند، شاید مانند نوری که از چراغ می آید و اوضاع را روشن می کند.

فصل پنجم : باخ

فصل پنجم عنوان بسیار مهمی دارد، باخ. از همان ثانیه اول شروع ساراباند ، حتی قبل از اینکه عنوان آن را ببینیم، صدای تصنیف باخ را شنیدیم و اکنون در این فصل و همچنین در یکی از فصول بعدی که در ادامه به آن اشاره خواهد شد. ، باخ: موسیقی و به خصوص قطعه سارابندا که نقش بسیار مهمی دارد. برگمان در مصاحبه ای گفت که هر بار که به ساراباند گوش می دهد یاد مرگ می افتد. شاید این موضوع مهم ترین لحظه این فصل باشد. فصلی که بیش از فصل های دیگر به یکی از موضوعات اصلی فیلم ساراباند یعنی «مرگ» نزدیک می شود.

ماریان وارد کلیسا می شود (که به نوعی یادآور مرگ و ارتباط آن است) و هنریک را ملاقات می کند. لحظه شگفت انگیزی در سخنرانی هنریک وجود دارد که سعی می کنیم عمدتاً در این بخش درباره آن صحبت کنیم. هنریک همسرش را از دست داد و حالا گاهی به مرگ فکر می کند. پرسش او (و برگمان) از مرگ در اینجا به یک نتیجه بسیار جالب می رسد. او می گوید. “گاهی به مرگ فکر می کنم. فکر می کنم در یک روز مه آلود پاییزی دارم در جنگل کنار رودخانه قدم می زنم. سکوت کامل، نزدیک دروازه مردی را می بینم که با دامن راه راه به سمتم می آید…

آنا به من نزدیک می شود و می فهمم که مرده ام. به خودم می گویم. آیا به همین راحتی است؟ ما تمام زندگی‌مان را صرف فکر کردن به مرگ و اتفاقات بعدی می‌کنیم، بعد می‌بینیم که خیلی ساده است.» او به ماریان نگاه می‌کند، لبخندی از خود راضی می‌کند و می‌گوید: «با موسیقی مانند باخ، ما مسیر نور را خواهیم دید. با این کلمات دوربین به آرامی روی صورتش زوم می کند و فکر می کند و رویا می بیند (انگار در این لحظه واقعاً مرگ را می بیند.) و سارابند باخ نیز ناگهان با صدای بسیار ضعیفی شروع می شود که کم کم قوی تر می شود.

فیلم ساراباند به قول برگمان تداعی مرگ است و در میزانسن این حس را القا می کند که صدای درونی هنریک به آرامی از او بیرون می آید. عشق قطعا در یافتن آسان مرگ هاینریش (و شاید برگمان) نقش دارد. این عشق است که این امر را تسهیل می کند. انتقال در سارابندا و فیلم درباره مرگ و عشق است.

نویسنده و منتقد سینما شاعر و رمان نویس حدود 15 سال تجربه نوشتن داستان کوتاه , کارگردانی و دستیار کارگردانی. و مدیر مجموعه بامدادی ها.

دیدگاهتان را بنویسید

18 − 9 =