نویسنده : نقد فیلم آگراندیسمان
فیلم آگراندیسمان (فیلم Blowup) یازدهمین فیلم میکل آنجلو آنتونیونی است که بر پایهٔ داستان کوتاهی از خولیو کورتاسار ساخته شد. آنتونیونی در این فیلم به گرایشهای آوانگارد هنری در دهه ۶۰ میپردازد و تفکرات هنری این دوره را از منظری دیگر به نمایش میگذارد.
فیلم آگراندیسمان اولین فیلم انگلیسیزبان آنتونیونی بود.
آگراندیسمان به پروسه بزرگ کردن عکس میگن. زمانی که “زوم کردن” بیمعنی بود، میتونستیم از دستگاه آگراندیسمان استفاده کنیم و عکس رو Blow Up کنیم -که اسم انگلیسی فیلمه- تا جزییات بیشتری رو ببینم.
اسم فیلم هم به”جستجو برای دیدن و دونستن بیشتر” اشاره میکنه. اینکه با هر اثر هنری باید همینکار رو کرد، باید Blow Up کرد و درگیرش شد، شاید یه جنازه پیدا شد!
نکتهای که خیلی به چشم میاد پررنگ بودن نقش “هنر” تو فیلمه. به شکلی که انگار فیلم درباره هنره و تقریبا هر عنصری از فیلم رو میشه هنر تلقی کرد، از خود توماس تا جنازهای که معلوم نیست وجود داره یا نه.
کل ماهیت فیلم عملا به ماهیت هنر پرداخته و اینکه چجوری گذار هنر از مدرنیسم به پست مدرنیسم اتفاق میافته و این سوال که هنر چیه و چه چیزی قابلیت این رو داره که هنر تلقی بشه؛ و مهمتر اینکه هنر چه تاثیری روی زندگی ما آدمها داره.
دیدن این فیلم مثل دیدن یه نقاشی در حال کشیده شدنه. از ابتدا تقریبا غیرممکنه که سردرآورد چه اتفاقی داره میافته و چندان اهمیتی به انتظاراتیکه معمولا از یه فیلم داستانی سینمایی میره نمیده.
صحنه آخر هم که بهترین جای فیلمه هم خود فیلم و هم قدرت ادراک و تحلیل بیننده رو زیر سوال میبره.
هدف فیلم آگراندیسمان هم اتفاقا همینه که به بیننده گوشزد کنه هنر objective نیست بلکه به هر چشمی یه رنگه.
صحنه آخر بیشتر از همهجا بهمون یادآوری میکنه که باید دید، درگیر شد و در نهایت دنبال معنی گشت، حتی اگه معنیای پیدا نشه هم مهم نیست چون در این مورد، رسیدن به هدف مهم نیست، بلکه پروسه و مسیره که مهمه. حتی پا فراتر میذاره و به جای “چه چیزی هنر هست و چه چیزی نیست؟” میپرسه “چه چیزی هست و چه چیزی نیست!؟”.
همونجوری که هیچوقت نمیفهمیم نقاشیهای همسایه توماس چی بودن، اینکه مرد میانسال کشته شد یا نه، اینکه چرا زن اصرار به پس گرفتن عکسها میکرد، اینکه رابطه توماس با دوست دختر همسایهاش چی بود، اینکه پروژه عکاسی توماس چی شد، چه بلایی سر همکارش یا دختر آنتیک فروش اومد، عملا هیچی، دو ساعت سوال!
با این حال میشه از فیلم آگراندیسمان لذت برد و درگیرش شد و همینه که مهمه. درست مثل همسایه توماس که خودش هم در ابتدا نمیدونه چی میکشه، باید فقط نقاشی کنیم و بعد از تموم شدن باید با چشم خودمون دنبال چیزهایی بگردیم تا به کارمون معنی بدیم.
