محصول: کشور آمریکا
ژانر: درام, موزیکال
نمره: 3 از 4
نقد فیلم آرزوی موفقیت نکن
جولیا هارت در طول یک دهه گذشته، آرام آرام کارنامه ای ظریف و زیبا برای خودش ساخته و به هر پروژه ای، از فیلم ابرقهرمانی «Fast Color» گرفته تا نئونوآر «فیلم من زن تو هستم» و آثار دیزنی مثل «Stargirl»، رنگ و امضای شخصی خودش را بخشیده است. اگر بخواهیم یک ویژگی را در تمام این آثار دنبال کنیم، آن ویژگی نگاه دلسوزانه هارت به زنانی است که در یک وضعیت بینابینی گیر افتاده اند. خوشبختانه زن های فیلم های او هیچ وقت از آن شخصیت های کلیشه ای «زن قوی» نبوده اند؛ همان شعار توخالی و بی روحی که سینما در دهه ۲۰۱۰ بیش از اندازه تکرارش می کرد.
زن های هارت آدم های واقعی اند، با بالا و پایین هایی که می شود با آنها همدلی کرد: به هم ریخته، آسیب پذیر، گرفتار تناقض، گاهی دوست داشتنی و معاشرتی و گاهی نه، اما در نهایت همیشه آن قدر توانمند که بتوانند به خودشان و آدم های اطرافشان کمک کنند. یعنی «قوی» بودنشان از آن جنس است که در زندگی واقعی واقعا به کار می آید.
دنیای «فیلم آرزوی موفقیت نکن»، تازه ترین درام خانوادگی هارت، کم وبیش همین است؛ فیلمی به طرز غافلگیرکننده ای دوست داشتنی که جایی میان یک داستان سنجیده درباره دوران بلوغ و تراژدی آرامی قرار می گیرد که در حاشیه های داستان کم کم خودش را نشان می دهد. شخصیت اصلی سوفی بیرنبام (سانی سندلر فوق العاده، که پدرش آدام سندلر هم تهیه کننده فیلم آرزوی موفقیت نکن است) است؛ دختر نوجوانی حساس که در اجرای آینده دبیرستانشان از «Waitress: The Musical» نقش اصلی را به دست می آورد، آن هم در حالی که اصلا برای نقش اول شدن تلاش نکرده بود.
بهترین دوستش، کارولین (اسکارلت استوز)، هم با نقشی کوچک در نمایش حضور دارد و سوفی باید خودش را با این موقعیت تازه، یعنی ستاره شدن در مقیاس یک دبیرستان، وفق بدهد؛ آن هم در حالی که حسابی دل باخته جک (جک چمپیون)، بازیگر نقش اصلی نمایش، شده است. اما در خانه سوفی، واقعیت مهم تری در جریان است: سرطان مادر مهربانش، الیزابت (ملانی لینسکی، که مثل همیشه فوق العاده است)، برخلاف انتظار برگشته و این بار با سرعتی بیشتر از چیزی که او تصور می کرده پیش می رود.
«فیلم آرزوی موفقیت نکن» عمدتا در دل همین کشمکش پیش می رود. سوفی از یک طرف سعی می کند مثل هر نوجوان سرحال دیگری زندگی کند، از تمرین های نمایش لذت ببرد و از نزدیک تر شدنش به جک ذوق کند، در حالی که باید با یک دوره کوتاه تنش در دوستی اش با کارولین هم کنار بیاید. از طرف دیگر، تلاش می کند کنار مادر و خانواده اش باشد و وقتی اولویت های خودش همیشه با فوریت ها و غافلگیری های زندگی همخوان نیستند، کم کم طعم عذاب وجدان و در عین حال طعم بزرگ شدن را بچشد.
فیلمنامه فیلم آرزوی موفقیت نکن را هارت، جردن هوروویتز (تهیه کننده و همسر هارت) و لورا هنکین نوشته اند و با دقت و همدلی، به هر دو بخش زندگی سوفی بها می دهد. لینسکی به خصوص نگرانی های مادری که می داند دارد می میرد را با گرما و همدلی در بازی اش جاری می کند و رابطه الیزابت و سوفی را آن قدر ملموس درمی آورد که صمیمیت میانشان را باور می کنیم؛ انگار دو آدم واقعی اند که سال هاست می شناسیمشان.
مکس گرینفیلد در نقش پدر سوفی، مرد خانواده ای که یک اغذیه فروشی شلوغ را اداره می کند، حضوری محکم و قابل اتکا دارد. در همین حال، انتخاب هوشمندانه استیو بوشمی و بیبی نویورت، لایه ای نسلی به داستان خانواده و غمی می دهد که حتی به زبان آوردنش دشوار است.
اما ستاره واقعی فیلم آرزوی موفقیت نکن، بی شک سانی سندلر جوان است. صدای فوق العاده اش و پختگی عاطفی اش سوفی را به شخصیتی ماندگار تبدیل می کند؛ شخصیتی که دخترهای جوان می توانند برای مدت ها او را در زندگی شان نگه دارند. ای کاش سهم آواز خواندن او در فیلم، و همین طور خود اجرای «Waitress»، بیشتر بود، اما خب، اجرای دلخراش او از «She Used to Be Mine» تا حد زیادی این کمبود را جبران می کند. سندلر در نقشی دشوار که دامنه عاطفی قابل توجهی از او می خواهد، هم از پس لحظات بامزه داستان برمی آید و هم در لحظه های دردناک و غم انگیزش، با ظرافت و وقار ظاهر می شود.
هارت همیشه درباره سابقه اش در کار به عنوان معلم مدرسه صحبت کرده؛ تجربه ای که تاثیرش را می شد به وضوح در فیلم زیبای «Miss Stevens» هم دید. هنوز هم می شود فهمید که او برای پیدا کردن جزئیات و بینش های لازم، از همان دوره زندگی اش استفاده می کند. فیلمش خیلی راحت لذت های دوستی، هنرورزی آماتورانه نوجوان ها در مدرسه و درام هایی را ثبت می کند که بچه ها مدام میان زندگی خانه و مدرسه با آنها دست و پنجه نرم می کنند.
هارت در فیلم آرزوی موفقیت نکن همچنین آن قدر نگاه سخاوتمندانه ای دارد که نوجوان ها را فراتر از کلیشه های معمول ببیند. در دنیای او، دخترهای بدجنس ممکن است گاهی واقعا نیت خوبی داشته باشند و اگر با پسری که دوستش دارید اما رفتار درستی ندارد رودررو شوید، شاید بتوانید کمی عقل و شعور به سرش بیاورید.
«فیلم آرزوی موفقیت نکن»، مثل «فیلم Ghostlight» محصول ۲۰۲۴، از قدرت درمانگر هنر و اجتماع در روزهای ناامیدی می گوید. فیلمی است صمیمانه و بی تکلف درباره خانواده؛ هم در برابر دوربین و هم پشت آن. و همین صداقت بی پیرایه است که به شکلی مقاومت ناپذیر دلنشینش می کند.

