نویسنده : کارگردان و نویسنده: ایزابل هِیگن (Isabel Hagen)
بازیگران اصلی: ایزابل هِیگن، دیلان بیکر، اریک بوگوسیان، فردریک ولر
ژانر: کمدی، درام، موزیکال
مدت زمان: ۷۸ دقیقه
امتیاز منتقدان (Rotten Tomatoes): حدود ۸۷٪ تا ۹۲٪ (بازخورد بسیار مثبت)
نقد فیلم روی یک رشته
ایزابل هیگن، نویسنده و کارگردان کشور آمریکا، و به تبع او نخستین فیلم بلندش، «فیلم روی یک رشته»، خوب می دانند که یک گریه حسابی چه ظرفیت کمدی فوق العاده ای دارد. کمتر چیزی می تواند به اندازه تماشای آدمی که جلوی چشم شما از شدت گریه از پا درمی آید، هم خنده دار باشد و هم غم انگیز؛ مخصوصا وقتی طرف مقابل نمی تواند خودش را وادار کند با همان شدت واکنش نشان بدهد. همین ایده ساده، یعنی پیدا کردن طنز در غم های روزمره زندگی مدرن، پشت تک تک لحظات فیلم به شدت شخصی هیگن قرار دارد و اتفاقا یکی از نقاط قوت آن است.
بالاخره زندگی پر از ناکامی است و چه کسی بهتر از موزیسین های حرفه ای این را می داند؟ هیگن نوازنده ویولاست و شخصیتی که اینجا بازی می کند، نسخه ای خیالی از خودش، در زندگی، عشق و خانواده مدام یک قدم از بقیه عقب تر است. تحصیلش در جولیارد هم دقیقا به آن موفقیت حرفه ای که انتظارش را می رفت منجر نشده؛ در عوض، با دوستانش در عروسی ها برنامه اجرا می کند، در مراسم نامزدی که به جایی نمی رسند ساز می زند و در پروژه های پراکنده آهنگسازی برای فیلم ها شرکت می کند.
شوخی آغاز فیلم روی یک رشته نمونه ای عالی از چیزی است که قرار است در ادامه ببینیم: نمای نزدیک دو چهره؛ مردی در پارک از زنی خواستگاری می کند و موسیقی شوپن در پس زمینه شنیده می شود. مرد سوالش را مطرح می کند؛ اما زن جوابش منفی است. دوربین کمی عقب می رود و نمای بازتری می بینیم: هیگن در پس زمینه، آرام و بی سر و صدا، همچنان ویولا می زند و موسیقی را ادامه می دهد، در حالی که زندگی این زوج جلوی چشمش از هم می پاشد.
«فیلم روی یک رشته» عمدتا از همین موقعیت ها تشکیل شده است. ایزابل را می بینیم که از یک اجرای کاری به اجرای بعدی می رود و دوربین زک نیکلسون مدام او و نوازنده های دیگر را در حاشیه داستان آدم های دیگر قرار می دهد. او مثل یک ناظر نامرئی است؛ هم در زندگی دیگران و هم در زندگی خودش. خانواده اش که ایزابل با آنها زندگی می کند و همه یا نوازنده اند یا آموزش موسیقی دیده اند، با ترکیبی از حمایت از سر ترحم و بی حوصلگی روزافزون با او رفتار می کنند.
حتی نمی تواند یک رابطه عاطفی را درست و حسابی نگه دارد: فیلم روی یک رشته را با به هم زدن رابطه اش با دوست پسر فعلی اش شروع می کند (و حالا نوبت همان گریه زارزار است؛ یکی از موثرترین نماهای نزدیک فیلم جایی است که می بینیم سعی می کند خودش را وادار کند همراه او گریه کند، اما آخر سر بی خیال می شود) و بعد وارد رابطه ای خطرناک و پرکشش با پدر متاهل یکی از شاگردان ویولایش (فرد ولر) می شود.
اما اتفاقی که داستان را به حرکت درمی آورد ــ یا چیزی که در این فیلم سبک و سرخوش می توان نقش چنین اتفاقی را به آن داد ــ از راه می رسد: دوست پسر سابقی خودکشی گرا و بیش از حد جدی (جان کرونر) که حالا نوازنده ارکستر فیلارمونیک نیویورک است، سر یک قرار ناهار ناخواسته لو می دهد که قرار است یک جای خالی برای نوازنده ویولا در فیلارمونیک باز شود.
از اینجا، اضطراب و هفته ها تمرین بی حاصل شروع می شود؛ ایزابل به این یک فرصت چنگ می زند تا شاید بالاخره کاری از زندگی خودش دربیاورد. هیگن که با همان اضطراب سردرگم و دستپاچه فرانسیس ها یا هانا هوروات خودش را پیش می برد، با احتیاط از پدر و مادرش دلگرمی می خواهد. «فقط باورم داشته باشید؟» پاسخ پدرش (دیلن بیکر) چیست؟ «باید دقیق تر بگی.»
فیلمنامه هیگن که اوایل امسال در بخش مسابقه روایی آمریکا در جشنواره ترایبکا جایزه بهترین فیلمنامه را گرفت، پر از همین جواب های کوبنده است؛ جواب هایی که هیگن و بازیگرانش با خونسردی ادا می کنند و تدوینگر، اولیویا وسل، آنها را با دقت و زمان بندی بی نقص کنار هم می گذارد.
«فیلم روی یک رشته» پر است از شخصیت هایی که گاهی فقط برای یک صحنه سر و کله شان پیدا می شود و برش هایی که درست در جای مناسب، ضربه نهایی را به شوخی ها می زنند؛ یا برعکس، روی گفت وگوهای به شدت معذب کننده میان ایزابل و طرف مقابلش مکث می کنند؛ طرفی که تقریبا همیشه وارد داستان می شود تا دل ایزابل را به دست بیاورد، ناامیدش کند یا کارش را برایش سخت تر کند.
ایزابل نه قدیس است، نه جاه طلبی خاصی دارد و نه مهارت اجتماعی چندانی. اما وقتی پای آدم هایی مثل یک کارگردان فیلم مستقل که هیچ چیز راضی اش نمی کند (اریک بوگوسیان) یا یک موزیسین مستقل عجیب و غریب (شارلوت ری روزنبرگ) در میان باشد، کسی که با شما مهربان است اما مجبورید در ترانه های بدش ساز بزنید، سخت است با کم رویی و دست و پاچلفتی بودن ایزابل همدلی نکنید.
«فیلم روی یک رشته» فیلم شیرینی درباره دنیایی نامهربان است؛ جایی که آدمی بااستعداد اما بی جاه طلبی تلاش می کند میان آدم های بی رحم سرش را به سلامت بیرون بیاورد و حتی نزدیک ترین آدم های زندگی اش هم حمایتی را که نیاز دارد از او دریغ می کنند؛ یا در بعضی موارد، برای اینکه خودشان به چیزی چنگ بزنند که نجاتشان می دهد، زیر پای او را هم خالی می کنند.
فیلم روی یک رشته فقط هشتاد دقیقه است و جذابیت و لحن ملایمش آن قدر سریع از جلوی چشم می گذرد که وقتی تیتراژ پایانی خیلی زودتر از چیزی که انتظارش را دارید شروع می شود، ممکن است غافلگیر شوید. اما جذابیت یک فیلم مستقل خوب و مطمئن همین است: برای استعداد اصلی اش حکم کارت ویزیت را دارد و در نهایت کاری می کند که از جهات مختلف، دلتان بخواهد چیزهای بیشتری از او ببینید.
