رویایی که سرانجام محقّق شد!
نام انگلیسی: فیلم The Racer
نام فارسی: فیلم مسابقه دهنده
محصول: ۲۰۲۰ کشور آمریکا
امتیاز: ۲.۵ از ۴ – 〇◐⬤⬤
نقد فیلم مسابقه دهنده
تور جهانی دوچرخهسواری «تور دو فرانس – کشور فرانسه» از معتبرترین مسابقات دوچرخهسواری جاده در دنیاست. هر ساله بهمدت ۳ هفته در جادههای فرانسه و کشورهای پیرامون آن در فصل تابستان برگزار میشود. اولین دورهی آن به سال ۱۹۰۳ رخ داد و معمولاً از پاریس آغاز و همانجا هم خاتمه مییابد. در ردهبندیهای گوناگونی که دارد، پیراهن زرد (Maillot Jaune) بر تن برندهی اصلی میرود که مجموع رکوردهای روزانه را شکسته و کمترین مدتزمان را در آن مرحله از آنِ خود کرده است؛ امتیازی که مجوّزی برای حضور در دوره بعدی نیز به شمار میرود.
کایرِن جی.والش بر اساس ایدهای از کیاران کَسیدی بر آن شده تا به زندگی حرفهای و تا حدودی شخصی یک رکابزن بپردازد. ماجرا به سال ۱۹۹۸ در ایرلند بر میگردد. مرحله مقدماتی تور دو فرانس؛ سوارکاری بلژیکی، دامنیک شبال- لوئی تِیپل- که یکی از بهترینهای بیست سال گذشته در دامِستیک است؛ نقشی که برای حمایتی نفر اصلی تیم است و وظیفهی تنظیم سرعت، مسدود کردن وزش باد و پشتیبانی برای سرعت بخشیدن به دوچرخهسوار اصلی تیم را عهدهدار است و کنار او در طول مسابقه رکاب میزند.
تکلیفی فداکارنه که این دسته از ورزشکاران را از چشم همه دور نگهداشته و نگاهها جملگی سمت سوارِ اصلی تیم است و بس؛ پیروزیای که به مدد فرد اصلی حاصل نمیشود و حاصل همکاری تیمیست. دام-دامنیک- همواره آرزوی پوشیدن پیراهن زرد را داشته و اکنون با نزدیک شدن به چهل سالگی و سالهای واپسین شرکت در مسابقات، در تلاش است تا به رویای دیرینهاش دست یابد. سالهایی که خود و زندگی خانوادگیاش را وقف این هدف کرده است.
حتی مرگ پدرش و حضور در مراسم تدفین مانع شرکت در مسابقه و عدم اهتمام وی به مقصدش نمیشود. تمرینهای طاقتفرسا که علیرغم سن بالایاش بهنسبت سایر همتیمیهایش انجام میداد و مانع از هدفاش نمیشد. با کمک ماساژور تیم، سانی- یان گلِن- تمرینهای خود را بیش از پیش دنبال میکند.
در همین اثنا نیز با دوچرخهسوار اصلی تیم و مربی مشاجرات و اختلافاتی صورت میگیرد. داستان استفاده از مواد نیروزا هم که چاشنی اصلی اثر میشود و ماجراهایی همراه با دختری که در کادر پزشکی مسابقات است، دکتر لین- تارا لی- در میگیرد که بار ملودرام اثر را به دوش میکشد.
رسوایی دوپینگ در ایرلند که دستمایهی بخشی از فیلم مسابقه دهنده قرار میگیرد و رابطهی عمیق دام و سانی از جمله نکات برجستهی فیلم مسابقه دهنده است. رابطهای که در هر حرفه و پیشه و همانند این اثر، رشتهی ورزشی، تجربیات متعددی را برای همه رقم زده است. رابطهای فراتر از دوست و والد و فرزندی؛ رابطهای که میتواند موتور محرک برای فرد باشد و توانی صدچندان برای بودن و به هدف رسیدن.
سکانسهای مربوط به دیالوگهای دام و سانی و شوخیهای بین آنها از جمله نقاطعطف فیلم مسابقه دهنده مسابقه دهنده محسوب میشوند. هماهنگی بین نقل قول آغازین بهکار رفته در فیلم با نمایش زحمات و کوششهای دام کاملاً مشهود بود. آثار موسیقایی بهکارگرفتهشده در فیلم متناسب با نماها بود و به درستی حس هیجان را به مخاطب القاء کرد.
خلق لحظات تمرین و رکابزنی دام، چه در اتاق هتل و چه در جاده برای تمرین و حین مسابقه، از نکات قابل توجه بود. نقشآفرینی لوئی تیپل از امتیازات این فیلم بود. حس رقابت و صبر پیشه کردن در سالهای گذشتهای که میتوانست شاید بهگونهای دیگر رقم بخورد را از اهمّ این جریان باید دانست. جریانی که بدون پردازش درست به این نقش نمیتوانست بیننده را همراه خود کند و بهراحتی فیلم مسابقه دهنده را کنار میزد. شاید داستان معمولی این اثر آنقدر چشمگیر نبود، اما سایر عناصر بهخوبی در کنار هم آمدند تا اثری قابل تماشا ارائه دهند.
میزانسن مناسب در طول مسابقات و لحظات پرتنش میان شرکتکنندگان همه به بهترین نحو پوشش داده شد. نورپردازی متناسب با نماهای تنشزا و پر استرس را نیز نباید از نظر گذراند. این اثر را شاید نتوان از زمره برجسته آثار در ژانر ورزشی دانست، اما جزء آثار انگیزشی قابلی میتواند باشد که تماشای یکبارهاش خالی از لطف نخواهد بود.

