نقد فیلم به فنا رفتیم 2020

کمدی سیاه برای تقابل دو نسل

نام انگلیسی: فیلم !Get Duked
نام فارسی: فیلم به فنا رفتیم
محصول: ۲۰۲۰
امتیاز: ۲.۵ از ۴ – 〇◐⬤⬤

نقد فیلم به فنا رفتیم

کمدی سیاه با سینمای بریتانیا ارتباط تناتنگی دارد و باید گفت انگلیسی‌ها در این ژانر به تعالی رسیده‌اند. «نینیان داف» در دومین تجربه‌ی فیلم‌سازی خود به‌سراغ تقابل نسل جنگ جهانی (طرفداران برگزیت)‌ و نسل هزاره (مخالفان برگزیت)‌ رفته است. او در اثر اول خود که یک فیلم کوتاه بود، تحت همین ژانر داستانی آمیخته با رئالیسم جادویی را بیان کرد و با استقبال هم مواجه شد. حال او قرار است در فیلم به فنا رفتیم چهار نوجوان را در مسابقه‌ای با نام «چالش دوک ادینبرو» شرکت دهد و نسل قدیمی را به شکار آنها بفرستد.

تفاوت میان نسل‌ها در بریتانیا، شاید از زمانی که زمزمه‌های رأی‌گیری برای خروج بریتانیا از اتحادیه‌ی اروپا آغاز شد، به اصلی‌ترین سوژه برای ژورنالیست‌ها و شبکه‌های تلویزیونی تبدیل شد.

در این رأی‌‌گیری و تحلیل‌های بعد از آن دو نسل مختلف جزیره مقابل هم قرار گرفتند؛ نسلی که جنگ جهانی را تجربه کرده بود یا نسل اول بعد از آن بود و دوست داشت به همان انزوای قبل از جنگ و به‌نوعی همان اقتداری بازگردند که از نگاه بالا‌به‌پایین بقیه‌ی اروپا را می‌دیدند. اما نسل جدید یا همان نسل هزاره، برآمده از شبکه‌های اجتماعی و گفتمان دهکده‌ی جهانی بود و دوست نداشت این ارتباطی که مرزها را برداشته بود از دست دهد.

«نینیان داف» در این فیلم چهار نوجوان با سبک زندگی متفاوت را در میان یک دشت رها می‌کند؛ ایان – نوجوانی سنتی و از خانواده‌‌‌ای کاتولیک و معتقد – به‌همراه دی‌.جی چغندر -نوجوانی رنگین‌پوست که رویای آمریکایی دارد-، دین-فرزند یک کارگر که آینده‌ی کارگری خود را پذیرفته- و دانکن -از آن دست نوجوان‌ها که دنیا برای‌شان جز حماقت‌های تمام‌ناشدنی نیست –

این چهار نوجوان قرار است طی سه روز مسیری را در «های‌لندز» طی کنند تا بتوانند مدرک این مسابقه را دریافت کنند. جز ایان، سه نفر دیگر را برای تنبیه به این مکان فرستاده‌اند. اما ماجر‌ از زمانی وارد مسیر اصلی خود می‌شود که یک دوک آنها را با تفنگ خود نشانه می‌گیرد. فیلم با لایه‌ی کمدی‌ای که دیالوگ‌نویسان بریتانیایی در خلق آن متبحرند، هیچ‌گاه داستان را به سمت ژانر دلهره یا اسلشر نمی‌برد. تمام ماجراها بر اساس حماقت‌های این چهار نفر است و تقابل آنها با نسلی که از آنها متنفر هستند.

نسل قدیمی واقعاً قرار است آنها را شکار کنند. گویا برای نینیان داف، آن کت‌و‌شلوار پوشیدن‌های قبل از صرف وعده‌های غذایی و مو روغن‌زدن‌ها برای بیرون رفتن از خانه دیگر تمام شده است. از نظر او باید این نسل را پذیرفت، نه اینکه قصد تغییر آنها را داشت. فیلم به فنا رفتیم در هیچ‌جای خود دست به شعار نمی‌زند و تنها شاهد حماقت‌های این چهارنفر در موقعیت‌های پیش‌آمده هستیم.

یکی از ویژگی‌های مثبت سینمای بریتانیا، بازیگران آن است که خیال مخاطب را از درک شخصیت‌ها و ارائه‌ی کاملی از آن راحت می‌کنند. شاید این را باید در زنده‌نگاه‌داشتن آن سنت سخت‌گیرانه‌ی بازیگری جست‌و‌جو کرد که حتی در فیلم‌های تلویزیونی هم این دقت را در تمام حرکات کاراکترها شاهد هستیم.

مطمئناً علاقه‌مندان به کمدی‌های کشور انگلستان، به‌خصوص کمدی‌های سیاه، از دیدن این اثر لذت خواهند برد. اما نباید فراموش کرد که رعایت قواعد ژانری و درآوردن اثر بر اساس آنها متضمن یک اثر خوب نیست. برای خوب بودن یک اثر تمام خطوط بین روایت، زاویه‌دید، شخصیت‌ها و کلیت اثر باید پررنگ و محکم باشند.

در فیلم به فنا رفتیم ما گاهاً با آشفتگی و عجله‌ی کارگردان در به‌ثمررساندن یک سکانس مواجه هستیم و تکرار این آشفتگی باعث می‌شود اثر در بعضی نقاط گنگ و نامفهوم به‌نظر برسد و فیلم‌ساز دست‌به‌دامان دیالوگ‌های گره‌گشا برای فرار از این ابهام شود.