نقد فیلم آخرین نامه 2020

خیلی دیر برگشتی، خیلی دیر

نام انگلیسی: فیلم Last Letter
نام فارسی: فیلم آخرین نامه
محصول: ۲۰۲۰ کشور کره جنوبی
امتیاز: ۳ از ۴ – 〇⬤⬤⬤

نقد فیلم آخرین نامه

مراسم وداع با «میساکی»ست؛ زنی ۴۴ساله، مادر «آیوکی»، خواهر «یوری». آیوکی آخرین نامه‌ی مادر را روی میز دارد و هنوز نتوانسته است آن را باز کند. یک نامه هم از دبیرستان قدیمی برای مادرش آمده است. آیوکی نمی‌داند با آن چه کند. پس نامه‌ی مدرسه را به خاله‌اش یوری می‌دهد. دعوت‌نامه‌ی یک دورهمی‌ست برای بچه‌های آن سال دبیرستان. یوری تصمیم می‌گیرد در این دورهمی شرکت کند و خبر فوت خواهر را به دوستان‌اش بدهد.

اما زمانی که وارد جمع دوستان قدیمی خواهرش می‌شود، به دلیل گذشت نزدیک به ۲۵سال از آن زمان، هیچ‌کس فکر نمی‌کند او خواهر کوچک‌تر میساکی باشد، پس همه او را به عنوان میساکی می‌بینند و با آغوش باز در بین خودشان جای می‌دهند. یوری هم با دیدن آن شور و نشاط ترجیح می‌دهد نقش میساکی را تا پایان برنامه داشته باشد.

در این میان عشق قدیمی میساکی، «اوتوساکا»، به سراغ‌اش می‌آید. آنها با هم کمی صحبت می‌کنند و یوری باز هم به او نمی‌گوید که او میساکی نیست. بعد از این اتفاق نامه‌هایی بین یوری و اوتوساکا ردوبدل می‌شود و خاطرات گذشته بازگو می‌شود.

داستان شرح عشق‌های قدیمی‌ست؛ عشق یوری به اوتوساکا و اتوساکا به خواهر بزرگ‌تر، میساکی. اما فیلم آخرین نامه از مثلثی عشقی که در تمام فیلم‌های دیگر می‌بینیم سخن نمی‌گوید. این فیلم روایتی نو دارد از عشق‌هایی که در نوجوانی و با شور زیاد شروع می‌شوند و به عشق‌های بزرگ‌تر و عمیق‌تر دوران جوانی و سپس عشق‌های عاقلانه‌ی دوران میان‌سالی کشیده می‌شوند.

ما در این فیلم با انسان‌هایی عاقل و بالغ مواجه هستیم که برای رفتارهاشان، حتی اگر دروغ هم باشد، دلیل و علتی قابل گفتن وجود دارد. این فیلم نیز مانند فیلم‌های درام دیگر سینمای جنوب شرق آرامش خاصی را دارد و همه چیز در بستری از سکون، آرامش و احتیاط شکل گرفته و پیش می‌رود. شخصیت‌ها آرام آرام وارد شده و شکل می‌گیرند. روایت سال‌های گذشته موازی با روایت سال‌های جدید گفته می‌شود و شخصیت‌ها در این مسیر بزرگ شده و درس می‌گیرند.

آیوری به‌عنوان دختر میساکی نیز از مادر آنچه را که باید آموخته است و حرکات و رفتارش بیننده را مجذوب خود می‌کند. شخصیت‌های فیلم همگی بیننده را مجذوب می‌کنند، حتی زمانی که اشتباه می‌کنند؛ چرا که اشتباهات‌شان نیز فقط یک اشتباه است نه خباثت یا رذالت. این است که بیننده خود را در بطن داستان دیده و می‌تواند در هر لحظه به‌جای شخصیت‌ها فکر کند و تصمیم بگیرد.

در این میان اما مهم‌ترین نکته در پویایی فیلم آخرین نامه نوع فیلم‌برداری آن است. استفاده‌ی زیاد از کلوزآپ و مدیوم‌شات بیننده را بخشی از تصویر می‌کند و لرزشی که همواره در دوربین دیده می‌شود به تصاویر زندگی می‌بخشد. دوربین هرگز ثابت نیست. حتی در زمانی که دوربین به نظر ثابت است، میزان کمی لرزش وجود دارد، انگار چیزی در درون تصویر حرکت می‌کند. دوربین همواره یا در حال جلو و عقب رفتن یا در حال چرخش بین شخصیت‌ها و تصاویر است.

کارگردان فیلم آخرین نامه «شونجی ایوای» است؛ کارگردان فیلم معروف «نامه‌ی عاشقانه» که در آن هم نامه‌ها اشیای پویا و مقدسی بودند که روح آدم‌ها را به هم وصل می‌کردند. آنجا نیز دو زن اتفاقی روح‌شان با نامه‌ها به هم متصل می‌شد. درست مثل فیلم آخرین نامه که نامه‌ها در آن فقط شیء نیستند و روح و احساس نویسنده‌های خود را دربرمی‌گیرند.

شخصیت‌های فیلم آخرین نامه از طریق نامه‌ها از درون خود حرف می‌زدند. آخرین نامه که در پایان فیلم توسط آیوری خوانده می‌شود هم از احساس مادری صحبت می‌کند که دیگر نیست، اما با آن نامه می‌تواند باشد.