نویسنده : آزمونهای ورود به حرفه در رشته معماری در سه صلاحیت طراحی، نظارت و اجرا برگزار میشوند و هرکدام چالش متفاوتی دارند. آزمونهای نظارت و اجرا بهصورت تستی برگزار میشوند و بیشتر به تسلط بر مقررات، ضوابط و توانایی تحلیل گزینهها نیاز دارند؛ اما آزمون طراحی معماری به دلیل ترکیب چند مهارت متفاوت، برای بسیاری از داوطلبان دشوارتر است. داوطلب این صلاحیت باید هم مقررات و ضوابط طراحی را بشناسد، هم بتواند در مدت محدود یک پلان قابلقبول را با دست ترسیم کند و هم در پایان، نقشهای خوانا و دقیق تحویل دهد. بنابراین در معماری، سختی اصلی معمولاً در صلاحیت طراحی دیده میشود؛ آزمونی که در آن دانش نظری باید مستقیماً به یک نقشه عملی تبدیل شود.
درصد قبولی آزمون نظام مهندسی معماری چقدر است؟
حدنصاب قبولی آزمون طراحی معماری ۲۵ نمره از ۵۰ نمره است؛ یعنی داوطلب برای قبولی باید حداقل نیمی از امتیاز آزمون را کسب کند. این عدد با «درصد افرادی که در یک دوره قبول میشوند» تفاوت دارد. برای محاسبه آمار قبولی یک دوره باید تعداد قبولشدگان بر تعداد کل شرکتکنندگان تقسیم و در ۱۰۰ ضرب شود. به همین دلیل، نمیتوان یک درصد ثابت را بهعنوان «درصد قبولی آزمون طراحی معماری» اعلام کرد. بنابراین اعدادی که گاهی توسط مؤسسات یا کانالهای آموزشی با عنوان درصد قبولی منتشر میشوند، قابلتعمیم نیست؛ زیرا ممکن است جامعه آماری، تعداد افراد حاضر در آزمون یا روش محاسبه آنها متفاوت باشد. در نتیجه، بهتر است به جای یک عدد خام، ساختار آزمون نظام مهندسی معماری و مهارتهای موردنیاز برای عبور از آن را بررسی کنید.
چرا آزمون طراحی معماری دشوار است؟
مهمترین تفاوت آزمون طراحی با بسیاری از آزمونهای ورود به حرفه، تشریحی و ترسیمی بودن آن است. داوطلب باید در یک جلسه طولانی، معمولاً حدود ۷ تا ۸ ساعت، به یک سؤال اصلی و یک سؤال فرعی پاسخ دهد و خواستههای آنها را در طراحی پلان پیاده کند. بنابراین سرعت عمل اهمیت زیادی دارد؛ اما سرعت بهتنهایی کافی نیست. در این مدت، داوطلب باید ابتدا سؤال را تحلیل کند، محدودیتها و خواستههای آن را استخراج کند، جانمایی فضاها و پارکینگ را انجام دهد و سپس طراحی را به نقشه نهایی تبدیل کند. اگر زمان زیادی صرف یک بخش شود، ممکن است فرصت کافی برای تکمیل یا بازبینی نقشه باقی نماند. به همین دلیل، تمرین در شرایط شبیه آزمون و مدیریت زمان از بخشهای مهم آمادگی محسوب میشود.
فقط طراحی بلد باشیم، قبول می شویم؟
یکی از تصورات اشتباه درباره آزمون طراحی معماری این است که اگر داوطلب طراح خوبی باشد، بخش عمده مسیر قبولی را طی کرده است. در حالی که طراحی باید بر اساس ضوابط و مقررات انجام شود. در متن سؤال ممکن است جزئیاتی مطرح شود که داوطلب را به یک ضابطه مشخص ارجاع دهد. بنابراین لازم است مباحث مقررات ملی، ضوابط شهرسازی و منابع مرتبط با طراحی را مطالعه کرده باشد. البته نمیتوان انتظار داشت داوطلب همه مقررات را حفظ باشد و مهم این است که داوطلب بتواند در سریعترین زمان به مباحث موردنظر مراجعه کرده و از تطبیق ضوابط قانونی با طرح ترسیمی خود اطمینان حاصل کند.
تمیزی پلان هم بخشی از چالش آزمون است
در آزمون طراحی، صرف اینکه ایده طراحی درست باشد کافی نیست. نقشه نهایی باید به شکلی ترسیم شود که قابل خواندن و بررسی باشد. جزئیات خواستهشده باید در نقشه دیده شوند و ترسیم تا حد امکان تمیز و دقیق باشد. این مسئله اهمیت عملی دارد، زیرا پاسخ داوطلب یک تست چهارگزینهای نیست که صرفاً گزینه صحیح مشخص باشد؛ نقشهای است که باید توسط مصحح بررسی شود. بنابراین کیفیت ترسیم، وضوح خطوط، رعایت مقیاس، درج جزئیات موردنیاز و پرهیز از شلوغی یا ابهام در نقشه اهمیت پیدا میکند.
وسایل آزمون؛ جزئیاتی که می توانند دردسرساز شوند
طولانی بودن آزمون باعث میشود انتخاب و آمادهسازی ابزارها نیز بخشی از آمادگی داوطلب باشد. تخته رسم، کاغذ مناسب، مداد و اتود، خطکش، گونیا، اشل، پرگار، پاککن و سایر ابزارهای ترسیم از جمله وسایلی هستند که برای اجرای دقیق نقشه مورد استفاده قرار میگیرند. در مقابل، برخی وسایل نباید وارد جلسه شوند. برای مثال، همراه داشتن کاربن حتی در صورت استفاده نکردن از آن، تخلف محسوب میشود. همچنین مواردی مانند سوزنکش و منگنه و ماشینحسابهایی با قابلیتهای ارتباطی یا حافظه جداشدنی نیز در فهرست وسایل ممنوعه یا محدودشده قرار دارند. بنابراین داوطلب نباید آمادهسازی وسایل جلسه را به روز آزمون موکول کند.
زمان برگزاری آزمون نظام مهندسی و برنامه ریزی برای طراحی
برای آزمون طراحی، بهتر است فاصله باقیمانده تا زمان برگزاری آزمون نظام مهندسی را به دو بخش مکمل تقسیم کنید:
-
مطالعه و تسلط بر ضوابط از یک طرف
-
تمرین عملی طراحی از طرف دیگر
تمرینهای زماندار اهمیت ویژهای دارند؛ زیرا ممکن است داوطلب در شرایط عادی بتواند یک پلان مناسب طراحی کند، اما نتواند همان پلان را در محدودیت زمانی جلسه آزمون به پایان برساند.
در نهایت، آزمون نظام مهندسی معماری چقدر سخت است؟
سختی آزمون طراحی معماری بیشتر از آنکه به یک مبحث دشوار یا حجم منابع محدود باشد، از ترکیب چند مهارت در یک زمان محدود ناشی میشود. داوطلب باید مقررات را بشناسد، هنگام نیاز بتواند منبع مناسب را پیدا کند، ضوابط را در طراحی به کار ببرد، پلان را با سرعت ترسیم کند و در نهایت نقشهای تمیز و قابل بررسی تحویل دهد. بنابراین نمیتوان تنها با استناد به یک «درصد قبولی» درباره سختی آزمون قضاوت کرد. حدنصاب ۲۵ از ۵۰ است؛ اما رسیدن به این حدنصاب به مجموعهای از مهارتهای نظری و عملی نیاز دارد.
