یخچال یکی از وسایل ضروری هر خانه است که به صورت شبانه روزی کار می‌کند؛ به همین دلیل شنیدن صداهای مختلف از آن موضوعی طبیعی است. البته بهتر است بگوییم برخی از صداهای یخچال کاملا طبیعی بوده و به دلیل عملکرد عادی قطعاتی مانند کمپرسور، فن‌ها و جریان گاز مبرد ایجاد می‌شوند. اما برخی صداهای دیگر هم نشانه وجود مشکل در دستگاه هستند.

تشخیص نوع صدا و علت آن می‌تواند کمک کند سریع‌تر مشکل را شناسایی کرده و از آسیب‌های جدی‌تر جلوگیری کنید؛ به همین خاطر در این مطلب، صداهای طبیعی و صداهای غیرعادی یخچال را برایتان توضیح داده و به شما یاد می‌دهیم که چطور باید صدای یخچال را قطع کرد. با ما باشید!

کدام صداهای یخچال طبیعی هستند؟

یخچال برای خنک کردن مواد غذایی از یک سیستم پیچیده شامل کمپرسور، فن‌ها، لوله‌های انتقال گاز و سیستم یخ زدایی استفاده می‌کند. فعالیت این قطعات باعث می‌شود گاهی صداهایی از دستگاه شنیده شود که در اغلب موارد طبیعی هستند.

برخی از صداهای طبیعی یخچال عبارت‌اند از:

• صدای ملایم وز وز کمپرسور هنگام شروع به کار موتور

• صدای جریان مایع یا شرشر ناشی از حرکت گاز مبرد در لوله‌ها

• صدای تق کوتاه هنگام روشن یا خاموش شدن کمپرسور صدای فن داخلی هنگام گردش هوا در یخچال و فریزر

• صدای ریزش آب در زمان یخ زدایی خودکار

این صداها کوتاه و با شدت کم هستند و بخشی از عملکرد طبیعی دستگاه محسوب می‌شوند. اما اگر صداها بسیار بلند، مداوم یا همراه با لرزش شدید باشند، احتمال دارد مشکلی در یکی از قطعات وجود داشته باشد.

انواع صداهای یخچال و دلیل آن‌ها

یخچال ممکن است صداهای مختلفی تولید کند که هر کدام علت خاصی دارند. در جدول زیر رایج‌ترین صداهای یخچال، علت احتمالی آن‌ها، میزان خطر و راهکار رفع مشکل آورده شده است.

احتمالی آن‌ها، میزان خطر و راهکار رفع مشکل آورده شده است.

در ادامه هر کدام از این صداها را دقیق‌تر بررسی می‌کنیم.

۱. صدای وز وز یا هوم

یکی از رایج ترین صداهایی که از یخچال شنیده می‌شود، صدای وز وز یا هوم است که از کمپرسور ایجاد می‌شود. کمپرسور وظیفه فشرده سازی گاز مبرد و گردش آن در سیستم خنک کننده را بر عهده دارد و هنگام فعالیت صدای ملایمی تولید می‌کند.

در برخی مواقع نیز این صدا ممکن است از فن کندانسور ایجاد شود که در پشت یا زیر یخچال قرار دارد.

اگر صدای وزوز طبیعی باشد، کوتاه و ملایم است. اما اگر صدا بلندتر از حد معمول شود ممکن است مشکلات زیر وجود داشته باشد:

• کثیف بودن کویل‌های کندانسور

• فشار بیش از حد روی کمپرسور

• خرابی فن

راه حل:

برای کاهش این صدا بهتر است پشت یخچال را تمیز کنید، دستگاه را تراز کنید و فاصله کافی با دیوار ایجاد کنید.

۲. صدای تق تق

صدای تق تق هنگام روشن یا خاموش شدن کمپرسور شنیده می‌شود. این صدا می‌تواند به دلیل تغییر دما و انبساط یا انقباض قطعات فلزی داخل یخچال نیز ایجاد شود.

در بسیاری از یخچال‌های مدرن که دارای سیستم یخ زدایی خودکار هستند، این صدا در زمان فعال شدن سیستم دیفراست نیز طبیعی است.

اما اگر صدای تق تق به طور مداوم و با شدت زیاد شنیده شود، ممکن است مشکل در رله استارت یا کمپرسور وجود داشته باشد.

راه حل:

برای رفع این مشکل مطمئن شوید یخچال به دیوار یا کابینت برخورد نمی‌کند و تراز قرار گرفته است.

۳. صدای تیک تیک

صدای تیک تیک از قطعات الکتریکی مانند ترموستات، تایمر دیفراست یا رله استارت کمپرسور ایجاد می‌شود. علت صدای تیک تیک یخچال این است که سیستم کنترل یخچال در حال ارسال فرمان برای روشن یا خاموش شدن قطعات است.

در حالت طبیعی این صدا گاهی اوقات شنیده می‌شود. اما اگر پشت سر هم تکرار شود ممکن است کمپرسور نتواند به درستی شروع به کار کند.

راه حل:

• استفاده از محافظ برق استاندارد

• سالم بودن پریز برق

• سلامت رله استارت کمپرسور

۴. صدای لرزش یا تکان خوردن

یکی از شایع ترین دلایل صدای یخچال، لرزش بدنه دستگاه است. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که یخچال به درستی تراز نشده باشد یا پایه‌های آن تنظیم نباشند.

همچنین تماس لوله‌های پشت یخچال با بدنه یا دیوار می‌تواند باعث ایجاد صدا شود.

راه حل:

• پایه‌های یخچال را تنظیم کنید

• فاصله چند سانتی‌متری با دیوار ایجاد کنید

• پیچ‌های شل پشت یخچال را سفت کنید

• از پد یا پایه ضد لرزش استفاده کنید

با انجام این کارها در بسیاری از مواقع صدای یخچال به شکل قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند.

۵. صدای فن

یخچال‌ها دارای فن‌هایی هستند که هوا را در داخل دستگاه و روی کندانسور به گردش درمی‌آورند. اگر این فن‌ها دچار مشکل شوند ممکن است صدایی شبیه برخورد، ساییدگی یا زوزه ایجاد کنند.

دلایل رایج صدای فن عبارتند از:

• جمع شدن گرد و غبار روی فن

• گیر کردن جسم خارجی در فن

• یخ زدن اطراف فن اواپراتور

• خرابی موتور فن

راه حل:

در بسیاری از موارد با تمیز کردن فن و رفع یخ زدگی، مشکل برطرف می‌شود. اما اگر فن خراب شده باشد باید تعویض شود.

۶. صدای شرشر یا جریان آب

گاهی از داخل یخچال صدایی شبیه جریان آب یا شرشر شنیده می‌شود. این صدا به دلیل حرکت گاز مبرد در لوله‌های سیستم خنک‌کننده ایجاد می‌شود و کاملا طبیعی است.

در یخچال‌های دارای سیستم دیفراست نیز هنگام ذوب شدن یخ‌ها ممکن است صدای ریزش آب شنیده شود.

راه حل:

در اغلب موارد این صدا طبیعی است و جای نگرانی ندارد. تنها در صورتی که همراه با کاهش سرمای یخچال باشد باید سیستم خنک کننده بررسی شود.

اقدامات مهم برای کم کردن صدای یخچال

اگر صدای یخچال بیش از حد آزاردهنده شده است، می‌توانید قبل از تماس با تعمیرکار، خودتان اقدامات زیر را انجام دهید تا شاید مشکل رفع شود:

• تراز کردن صحیح یخچال با تنظیم پایه‌ها

• رعایت فاصله مناسب بین یخچال و دیوار

• تمیز کردن کویل‌های کندانسور به‌صورت دوره‌ای

• استفاده از زیرانداز یا پایه ضد لرزش

• جلوگیری از چسبیدن ظروف و بطری‌ها به یکدیگر داخل یخچال

• بررسی و تمیز کردن فن‌ها

رعایت این نکات علاوه بر کاهش صدا، باعث افزایش عمر مفید یخچال هم می‌شود.

چه زمانی با تعمیرکار تماس بگیریم؟

در برخی شرایط صدای یخچال می‌تواند نشانه وجود مشکل جدی در دستگاه باشد. اگر با موارد زیر مواجه شدید بهتر است از یک تعمیرکار متخصص کمک بگیرید:

• صدای بسیار بلند کمپرسور

• تکرار مداوم صدای تیک تیک بدون روشن شدن یخچال

• صدای ساییدگی شدید از داخل دستگاه

• لرزش شدید حتی پس از تراز کردن یخچال

• کاهش سرمای یخچال همراه با صدا

• بوی سوختگی یا داغ شدن بیش از حد موتور

رسیدگی سریع به این مشکلات می‌تواند از خرابی‌های جدی‌تر و هزینه‌های بالای تعمیر جلوگیری کند. اما یادتان باشد که حتما به سراغ افراد ماهر و با تجربه بروید تا مطمئن باشید که مشکلات بیشتری برای یخچالتان پیش نخواهد آمد.