«رمان در روزهای آخر اسفند» | روایتی بیپرده از خاطره، رنج و جستوجوی معنا به قلم رضا حقی
گاهی برای شناختن یک انسان، باید به سراغ خاطراتی رفت که سالها از آنها فرار کرده است؛ خاطراتی که نه همیشه روشن و قابل اعتمادند و نه میتوان بهسادگی از کنارشان گذشت. رمان در روزهای آخر اسفند نوشته رضا حقی، تلاشی ادبی برای ورود به همین قلمرو پیچیده است؛ جایی میان حافظه و فراموشی، تجربه شخصی و خیال، و آنچه انسان از سر گذرانده و آنچه از گذشته در ذهن خود ساخته است.
رضا حقی در این رمان، زندگی را نه به شکل روایتی منظم و سرراست، بلکه از خلال مجموعهای از خاطرات، تجربهها و تأملات شخصی بازگو میکند. راوی داستان از کودکی و مناسبات خانوادگی آغاز میکند و در ادامه، خواننده را با دورههای مختلف زندگی خود همراه میسازد؛ از مدرسه و نوجوانی تا سربازی، تجربههای تلخ بزرگسالی، تنهایی، شکست و مواجهه با مرگ. بااینحال، آنچه این روایت را از یک زندگینامه معمولی متمایز میکند، حضور پررنگ ذهن راوی و پرسشهایی است که در دل اتفاقات روزمره شکل میگیرند.
رمان در روزهای آخر اسفند از نظر لحن نیز تجربهای قابلتوجه است. طنز تلخ، صراحت گاه گزنده، شوخیهای نامتعارف و لحظههایی از تأمل فلسفی در کنار یکدیگر قرار میگیرند. راوی گاهی با لحنی بیپروا از زخمهای گذشته حرف میزند و گاهی در میانه یک خاطره، مسیر روایت را به پرسشی درباره هویت، اختیار، مسئولیت، آزادی و معنای زندگی میکشاند. همین رفتوآمد میان امر شخصی و پرسشهای بزرگتر، به جهان کتاب حالوهوایی خاص میبخشد.
رضا حقی پیش از این نیز با انتشار رمان «همیشه همان» و کتاب «جستارهایی در باب آزادی» تجربه خود را در حوزه داستان و اندیشه ارائه کرده است. در اثر تازه او نیز میتوان پیوند میان روایت ادبی و دغدغههای فلسفی را دنبال کرد؛ البته این بار در قالب داستانی شخصیتر، پرحادثهتر و بیپردهتر.
رمان در روزهای آخر اسفند برای خوانندگانی که به ادبیات معاصر فارسی، روایتهای اولشخص، داستانهای شخصیتمحور و آثاری با لحن متفاوت علاقه دارند، میتواند تجربهای تأملبرانگیز باشد؛ کتابی درباره گذشتهای که تمام نمیشود و انسانی که همچنان میکوشد نسبت خود را با آنچه پشت سر گذاشته است، بفهمد.

