نویسنده : پارودیای همقدم با تغییر نسلها در هزارهی سوم
نام انگلیسی: فیلم Scary Movie
نام فارسی: فیلم ترسناک
محصول: ۲۰۲۶ – کشور آمریکا
ژانر: کمدی پارودی
ردهی سنی: ۱۶+
امتیاز: ۲.۵ از ۴
«فیلم ترسناک | فیلم Scary Movie» با بازگشت خانوادهی وینز میکوشد انرژی نخستین قسمت مجموعه را با هجو تفاوتهای نسلی و سینمای دلهرهی امروز پیوند بزند، اما اغلب بهجای خلق موقعیتهای پارودیک، به بازسازی مقطعی صحنههای آشنا بسنده میکند. بااینحال، گگهای برشی، طعنههای اجتماعی و پردهی پایانیِ بیرحمانهی فیلم لحظاتی سرگرمکننده میسازند و نشان میدهند این فرنچایز هنوز ظرفیت نجاتیافتن از باتلاق دنبالههای پیشین را دارد…
خانوادهی وینز پس از ۲۵ سال دوباره سکان هدایت فرنچایزی را به دست گرفتهاند که خود آن را بنا گذاشتند. شاید به همین سبب است که بهجای قراردادن عدد ۶ مقابل عنوان فیلم، تنها از عنوان اصلی استفاده کردهاند؛ گویی میخواهند بار دیگر به جهان موردنظر خود بازگردند. بعید است مخاطبان سینما فیلم سال ۲۰۰۰ را، که ایدهی مرکزیاش بر «فیلم جیغ» استوار بود، به یاد نداشته باشند؛ اثری که صرفاً قواعد دلهرههای دههی ۱۹۹۰ را بازسازی نمیکرد، بلکه آنها را در هزارتوی کمیک خودش به موقعیتهایی مختص یک پارودی تبدیل میساخت.
خانوادهی وینز در پارودی خود دست به خلق موقعیت میزدند، نه اینکه تنها صحنههای ازپیشساختهشده را با چند شوخی دوباره اجرا کنند. اما پس از جدایی آنها از فرنچایز، روایتها بهتدریج تحلیل رفتند و قسمت پنجم چیزی بیش از کلاژی از بازسازی آثار دلهرهی چند سال پیش از خود نبود. اکنون در ششمین فیلم مجموعه، خانوادهی وینز و شخصیتهای اصلی فیلم سال ۲۰۰۰ دوباره بازگشتهاند.
آنچه بیش از هر چیز در فیلم Scary Movie خودنمایی میکند، نوع نگاه خالقان مجموعه به جهان دلهره و پیوند آن با تحولات اجتماعی است. این بار با دو نسل از شخصیتها مواجهیم؛ جوانانی که زیر تأثیر گفتمانها و الگوهای رفتاری تازه، در برابر نگاه پدران و مادران خود قرار گرفتهاند. خانوادهی وینز برای کارگردانی فیلم به سراغ «مایکل تیدس» رفتهاند؛ فیلمسازی که طی دههی گذشته در کمدیهای عامهپسند با محوریت شخصیتهای سیاهپوست فعالیت کرده است. در این روایت نیز میبینیم که چگونه موضوعاتی مانند نژادپرستی و اقلیتهای جنسی را به دستمایهی هجو تبدیل میکند.
فیلم Scary Movie از میزان شوخیهای جنسی ــ که روزگاری یکی از ارکان اصلی مجموعه بودند ــ کاسته و در عوض میکوشد تفاوتهای نسلی و الگوهای رفتاری نسلهای زد و آلفا را به درونمایهی اصلی خود تبدیل کند. تیدس در کنار این هجو اجتماعی، تلاش میکند تعلیق را نیز وارد روایت کند. او خطی اصلی برای داستان در نظر میگیرد و سپس بخش مهمی از کمدی فیلم را بر گگهای برشی و برشهای ناگهانی به موقعیتهای مستقل بنا مینهد. در میان این رفتوآمدها نیز طعنههای نسلی فیلم فراموش نمیشوند.
مشکل اصلی فیلم Scary Movie این است که تیدس توانایی پارودیپردازی را به سطحی قابلاعتنا نمیرساند. گویی نگاه خانوادهی وینز نیز طی این سالها کمی تنبل شده است. به همین دلیل، ارجاعها به آثاری مانند «فیلم گناهکاران»، قسمتهای جدید «جیغ»، سکانسهای متروی نیویورک، «اسلحهها»، «لبخند»، «سریال ونزدی»، «مگان»، «لنگدراز» و حتی فیلمی مانند «ترساننده»، بیشتر به بازسازیهای مقطعی شباهت دارند تا خلق پارودی از دل موقعیتهایی که خود فیلم پیشتر بنا کرده است.
شاید تفاوت قسمت نخست با بسیاری از دنبالههای فرنچایز دقیقاً در همین نکته باشد؛ گگها و برشهای ناگهانی آن فیلم همچنان در ذهن مخاطب باقی ماندهاند، زیرا از دل شخصیتها و موقعیتهای کمیک روایت بیرون میآمدند، نه اینکه صرفاً به آن الصاق شوند.
اما نقطهقوت فیلم Scary Movie در پردهی پایانی آن شکل میگیرد. کارگردان، فارغ از بسیاری از ملاحظات رایج یک دههی اخیر، با نسل تازه بیرحمانه برخورد میکند و دست به خونافشانی و افراطی آشکار میزند. تیدس در دو سکانس پایانی شاید حتی شوخی هم نمیکند و روایت را با لحنی تند و منتقدانه به انتها میرساند.
تا پیش از تیتراژ پایانی، مخاطب انتظار دارد شخصیتهای جوان از دل آتش بیرون بیایند و داستان از این افراط ناگهانی عقبنشینی کند؛ اما تیدس تصمیم دیگری دارد و تصفیهی نسلی و تنبیه آنها را به افراطیترین شکل ممکن به انجام میرساند.
فیلم جدید فرنچایز «فیلم ترسناک | فیلم Scary Movie» روایتی متوسط در جهانی آشناست که شاید کمتر ما را بخنداند، اما در برخی نقطهگذاریهای روایی خود بیشک کیفورمان میکند. این مجموعه برای بیرونآمدن از باتلاق قسمتهای پیشین به چیزی بیش از بازگشت چهرههای قدیمی نیاز دارد؛ باید دوباره توانایی خلق موقعیتهای پارودیک را پیدا کند.
