نویسنده : اندر باب یک کمدیِ تقلیدکننده
نام انگلیسی: فیلم American Pie Presents: Girls Rules
نام فارسی: فیلم امریکن پای تقدیم میکند: قوانین دخترها
محصول: ۲۰۲۰ کشور آمریکا
امتیاز: صفر از ۴ – 〇〇〇〇
نقد فیلم امریکن پای تقدیم میکند
آنی، استفان، کیلا و میشل چهار دوست نزدیک هستند که با ورود دانشآموز تازهای به نام گرنت به مدرسه، فضای زندگیشان تغییر میکند. هر چهار نفر به شکلی متفاوت تلاش میکنند توجه گرنت را به خود جلب کنند و او را تحت تأثیر قرار دهند. رقابت میان آنها در ادامه با اتفاقات مختلفی همراه میشود و هر کدام از این دخترها در مسیر این ماجراها، در نهایت برداشت متفاوتی از عشق و رابطه پیدا میکنند.
«فیلم امریکن پای تقدیم میکند: قوانین دخترها» از آن دسته کمدیهایی است که ظاهراً با هدف سرگرم کردن مخاطب ساخته شده، اما در عمل تقریباً هیچ لحظه خندهداری در آن پیدا نمیشود. مشکل فیلم تنها ضعف شوخیها نیست؛ گاهی نوع نگاه اثر به شخصیتهای زن و مرد به حدی سطحی است که این تصور به وجود میآید که فیلم به جای پرداختن به روابط انسانی، صرفاً مجموعهای از کلیشههای جنسیتی را پشت سر هم قرار داده است.
تمام جهان فیلم امریکن پای تقدیم میکند حول رابطه میان دختران و پسران شکل گرفته، اما هیچکدام از شخصیتها عمق قابل توجهی ندارند. نوجوانها به آدمهایی تبدیل شدهاند که تقریباً تمام دغدغهشان پیدا کردن شریک عاطفی و رسیدن به ازدواج است. حتی شخصیتهای بزرگسال نیز تفاوت چندانی با آنها ندارند و فیلم به ندرت تلاش میکند نشان دهد این آدمها علایق، اهداف یا دغدغههای دیگری هم در زندگی دارند. همین نگاه تکبعدی باعث شده شخصیتها بیشتر شبیه ابزارهایی برای پیش بردن شوخیهای فیلم باشند تا انسانهایی واقعی.
از نظر بصری نیز اثر چندان حرفی برای گفتن ندارد. فیلم نه از قاببندیهای خلاقانه بهره میبرد و نه طراحی صحنه و لباس توانستهاند چیزی به فضای آن اضافه کنند. همه چیز در سادهترین شکل ممکن اجرا شده و در نتیجه، حتی پیش از آنکه داستان فرصت شکل گرفتن پیدا کند، مخاطب میتواند حدس بزند با چه نوع محصولی مواجه است. از همان دقایق ابتدایی این پرسش شکل میگیرد که آیا سازندگان اساساً قصد داشتهاند فیلمی مستقل بسازند یا صرفاً میخواستهاند از اعتبار نام «امریکن پای» برای جلب مخاطب استفاده کنند.
مجموعه «پای آمریکایی» نخستین بار در سال ۱۹۹۹ به کارگردانی برادران ویتز روی پرده رفت. فیلم امریکن پای تقدیم میکند درباره گروهی از نوجوانان دبیرستانی بود که درگیر روابط دوستانه، عاطفی و ماجراهای مختلف دوران نوجوانی خود میشدند. اگرچه بخش زیادی از شوخیهای مجموعه بر مسائل جنسی و روابط نوجوانان استوار بود، فیلم نخست توانست با استفاده از دیالوگهای مناسب، شخصیتهای بهیادماندنی و موقعیتهای کمدی، توجه مخاطبان را جلب کند و به یکی از کمدیهای محبوب میان نوجوانان تبدیل شود.
دو سال بعد، قسمت دوم ساخته شد و این بار داستان شخصیتها را پس از دوران دبیرستان دنبال کرد. سپس در سال ۲۰۰۳ «عروسی آمریکایی» به نمایش درآمد؛ فیلمی که شخصیتهای اصلی را در مرحلهای تازه از زندگی قرار میداد و اتفاقات مربوط به ازدواج برخی از آنها را دنبال میکرد. هر سه فیلم را شاید نتوان نمونههای برجسته کمدی سینمای آمریکا دانست، اما دستکم توانستند در ژانر خود هویتی مشخص داشته باشند و مخاطب را سرگرم کنند.
پس از آن، در سالهای ۲۰۰۵، ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ مجموعهای از فیلمهای فرعی با بازیگران جدید ساخته شد که نتوانستند موفقیت قسمتهای اصلی را تکرار کنند. در سال ۲۰۱۲ اما «تجدید دیدار» ساخته شد و بازیگران اصلی سه قسمت نخست دوباره کنار یکدیگر قرار گرفتند. نتیجه نیز فیلمی بود که اگرچه همچنان در حد یک کمدی متوسط باقی میماند، اما به دلیل ارتباط با شخصیتهای قدیمی و شناختی که مخاطب از آنها داشت، توانست بسیار بیشتر از آثار فرعی مجموعه مورد توجه قرار بگیرد.
حتی در میان کمدیهای نوجوانانهای که هیچ ارتباطی با برند «امریکن پای» ندارند نیز نمونههای موفقتری پیدا میشود. برای مثال، فیلم «بازدارندگان» که در سال ۲۰۱۸ ساخته شد، با وجود آنکه از نام این مجموعه برای جذب مخاطب استفاده نمیکرد، توانست در همین فضای کمدی نوجوانانه عملکرد قابلقبولتری داشته باشد. همین مقایسه نشان میدهد که صرف قرار دادن نام «امریکن پای» روی یک فیلم، نمیتواند کیفیت یا جذابیت از دست رفته یک مجموعه را به آن بازگرداند.
مشکل اصلی «فیلم امریکن پای تقدیم میکند» این است که فیلم تقریباً هیچ هویت مستقلی برای خودش ایجاد نمیکند. اگر نام «امریکن پای» را از عنوان آن حذف کنیم، بهسختی میتوان دلیلی پیدا کرد که این اثر را به مجموعه اصلی مرتبط بدانیم. شخصیتها، شوخیها و فضای داستان به اندازهای معمولی هستند که فیلم امریکن پای تقدیم میکند میتوانست با هر عنوان دیگری ساخته و عرضه شود. اینجاست که استفاده از نام یک فرنچایز شناختهشده بیشتر از آنکه به کیفیت اثر کمک کند، این پرسش را ایجاد میکند که سازندگان دقیقاً چه چیزی برای ارائه داشتهاند.
مایک الیت، تهیهکننده، بازیگر و کارگردان این فیلم، در حوزه تهیهکنندگی سابقه قابل توجهتری دارد و در پروژههای مختلف ژانری حضور داشته است. او در سال گذشته نیز بهعنوان یکی از اعضای تیم تهیهکنندگی فیلم Automation فعالیت کرد و این حضور برایش موفقیتها و جوایزی به همراه داشت. با این حال، کارنامه او در مقام کارگردان چندان قابل مقایسه با فعالیتهایش در تهیهکنندگی نیست.
مسئله اینجاست که موفقیت در تهیهکنندگی الزاماً به معنای توانایی در کارگردانی نیست. کارگردان باید بتواند فیلمنامه، بازی بازیگران، ریتم، میزانسن و فضای بصری اثر را در کنار یکدیگر کنترل کند و به محصول نهایی هویت بدهد. «قوانین دخترها» نشان نمیدهد که الیت در این بخش توانسته از ظرفیتهای خود استفاده کند. نه شوخیها درست کار میکنند، نه شخصیتها شکل میگیرند و نه فیلم از نظر بصری ویژگی مشخصی دارد.
«فیلم امریکن پای تقدیم میکند: قوانین دخترها» بیش از آنکه یک کمدی مستقل و سرگرمکننده باشد، محصولی است که به اعتبار یک نام قدیمی تکیه کرده است. فیلم امریکن پای تقدیم میکند نه توانایی تکرار موفقیت آثار اصلی مجموعه را دارد و نه حتی میتواند بهعنوان یک کمدی نوجوانانه مستقل عملکرد قابل قبولی ارائه دهد. شخصیتهای سطحی، شوخیهای کم اثر، روایت قابل پیشبینی و فقدان خلاقیت بصری، اثر را به فیلمی تبدیل کردهاند که حتی طرفداران قدیمی «امریکن پای» نیز دلیل چندانی برای تماشای آن پیدا نمیکنند.
اگر قرار باشد این مجموعه بار دیگر به سینما بازگردد، استفاده صرف از عنوان آشنا کافی نخواهد بود. سازندگان باید ابتدا داستانی داشته باشند که بهتنهایی ارزش روایت کردن داشته باشد و سپس نام «امریکن پای» را به آن اضافه کنند؛ نه اینکه ابتدا از نام مجموعه استفاده کنند و بعد تلاش کنند داستانی متناسب با آن پیدا کنند.
